Arap dünyasında en yüksek kamu borcuna sahip 10 ülkenin toplam mali yükümlülüğü 2025 itibarıyla 1,73 trilyon dolara ulaşırken, Suudi Arabistan 405,1 milyar dolarlık nominal borç stokuyla listenin zirvesinde yer aldı; Mısır ise 388 milyar dolarla ikinci sırada konumlandı.
Uluslararası Para Fonu (IMF) projeksiyonları, küresel kamu borcunun dünya milli gelirine oranının yüzde 94 seviyesine dayandığını ve 2029 yılına kadar küresel hasılaya eşitleneceğini öngörüyor. Bu makroekonomik zemin üzerinde, toplam yükümlülükleri 793 milyar doları geçen Suudi Arabistan ile Mısır bölgesel borcun önemli bir kısmını oluşturuyor. Suudi Arabistan Ulusal Borç Yönetim Merkezi verilerine göre, Riyad’ın 1,519 trilyon riyale karşılık gelen borcunun 251,6 milyar doları iç piyasa araçlarından, 153,5 milyar doları ise dış finansmandan meydana geliyor.
Nominal sıralamada 18,471 trilyon Mısır lirası borcu bulunan Kahire yönetimini, 208,1 milyar dolarlık yükümlülükle Birleşik Arap Emirlikleri takip ediyor. Mali büyüklük açısından bu ekonomilerin ardında 150,3 milyar dolarla Cezayir ve 139,4 milyar dolarla Irak konumlanıyor.
Borcun Milli Gelire Oranında Risk Göstergeleri
Mali sürdürülebilirlik göstergeleri borcun gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) rasyosu üzerinden değerlendirildiğinde bölgesel risk haritası farklılaşıyor. Borç/GSYH oranı Suudi Arabistan’da yüzde 31,8 ve BAE’de yüzde 33,9 seviyesinde gerçekleşirken, çatışma ortamındaki Sudan yüzde 204,4 ile en yüksek borçluluk rasyosuna sahip ülke konumunda bulunuyor. Bahse konu oran Mısır’da yüzde 86,8, Cezayir’de yüzde 52,1 ve Irak’ta yüzde 52,8 olarak kaydediliyor.
Nominal tutarlarda alt sıralarda yer almalarına rağmen Bahreyn yüzde 144,3’lük (70,6 milyar dolar) ve Libya yüzde 153,8’lik (67,1 milyar dolar) borçluluk oranlarıyla yüksek risk grubuna dahil oldu. Bölgedeki ilk on ekonomi şu verilerle sıralandı:
Suudi Arabistan: 405,1 milyar dolar
Mısır: 388 milyar dolar
BAE: 208,1 milyar dolar
Cezayir: 150,3 milyar dolar
Irak: 139,4 milyar dolar
Fas: 125,4 milyar dolar
Katar: 93 milyar dolar
Sudan: 80,9 milyar dolar
Bahreyn: 70,6 milyar dolar
Libya: 67,1 milyar dolar
Küresel sıkılaşma döngüsü ve yükselen borçlanma maliyetleri, petrol ithalatçısı bölge ekonomilerinin faiz giderlerini ağırlaştırıyor. Dünya Bankası analizleri Orta Doğu ve Kuzey Afrika’daki net petrol ithalatçısı ülkelerde faiz servisinin kamu gelirlerinin yaklaşık yüzde 40’ını absorbe edeceğini modellerken, IMF yönetimi borç dinamiklerinin kontrol altına alınması adına orta vadeli mali konsolidasyon politikaları ve mali tamponların güçlendirilmesi çağrısında bulunuyor.
